Leks 12: Juarstidjen an weder

 

Det schochst dü üüb detheer sidj

San, rin an sturem jaft det uun arke juarstidj – snä ei. Det kön ham lacht ütjfinj üüb det grat bilj. Wan a puaskruusen bleu, wan wi aapler plooke kön – wan bau wi en snämaan an wan spele wi feelerbaal …

 

Snaake auer det bilj

sid 26 - 27

 

So küd fraagen tu det bilj ütjsä. Wat küd ham diarüüb swaare?

 

Wat schochst dü üüb det bilj?

Wat hee Emma uun hun?

Wat spele a jongen üüb dön enkelt biljen uun de juarstidjkreis?

Wat spele dön jongen uun a wonter?

Wat spele dön jongen uun a wos?

Wat spele dön jongen uun a somer?

Wat spele dön jongen uun a harewst?

Tu wat för en juarstidj jaft at feerien?

Wat as uun a somer green / ruad / roosa / aapelsiinklööret / güül?

Wat as uun a wonter suart / brün / grä?

  

Mäenöler snaake

So küd Paul an Emma mäenöler snaake:

 

Emma:

  

Paul, auerlei ens, wat haa wi letst juar ei ales belewet. Arke muun wiar ölers! An detheer juar gungt det weler faan föören luas.

Paul:

 

Wan a san skintj, kön wi uun a wos weler föl mä Tofel ütj tu luupen gung an welkeer! Ik mei hal, wan dön iarst ruusen began tu bleuen. Puaskruusen sä smok ütj.

Emma:

 

Uun a somer san wi weler de hiale dai bütjen. Uun jüüle an uun august as det so rocht fein warem. Do kön wi uk tu baasin gung an feelerbaal spele.

Paul:

 

Uun a harewst jaft det aapler! Do halep wi weler man unkel, dat hi al sin aapler uun a kurwer feit, beföör de winj ham ale deelsködelt. An dü könst dan güül draag weler ütjhaale!

Emma:

 

Det stemet. An ik mei fööraal de wonter hal. Do bau wi en snämaan an en snäwüf  an snäbaale mä frinjer! An fögler fu fuler uun hörens letj fulerhüs.

Paul:

 

Och jä, so hee arke juarstidj wat för ham. An Miine an Tofel teenk det uk, jo san imer hal bütjen. Jo san ei baang föör sanskiin, rin, snä an sturem.

Emma:

 

Wi uk ei, Paul! Bütjen as best!

 

Tuharke

Dialog Paul an Emma - Leks 12

 

Du ens wat!

Fertel faan din feerien!

Fraage dan naibüür, wat för en juarstidj hi / hat hal mei!

Moole en bilj faan det juarstidj, wat dü lefst meest!

Bau en draag ütj papiar!

 

En bilj, wat ham uunmoole kön - Leks 12

 

Saat en juarstidjkreis tup. Imer fjauer jongen werke tup. Arkeneen namt ham en juarstidj. Iarst uunmoole, do ütjklap. An do kön jam dön enkelt dialen tupsaat.

Klaar as de wonter-wos-somer-harewst-kreis! - Heer san dön bleeden, wat dü diartu brükst:

Juarstidjen

 

Spalen, liitjin, riimen

Liitjin:

  • A muuner (Original faan Rolf Zuckowski, auersaat faan Enken Tholund, faan’t CD „Üüs letj kaat het Miine. Skuuljongen faan Söleraanj schong mä Enken Tholund an Diana Jeß“)
  • At rinjt üüb a brag (tekst: trad., Marie Tångeberg, Dörte Flor, wiis: Traditional, faan’t CD „Üüs letj kaat het Miine. Skuuljongen faan Söleraanj schong mä Enken Tholund an Diana Jeß“)
  • Letj Peetje Koonkerbian (tekst: Marie Tångeberg, auersaat faan Dörte Flor, wiis: Traditional)

 

Wurden tu detheer sidj (wurdenrak)

Heer jaft dat en liist mä wurden för al dön saagen, wat üüb det bilj tu sen san, an uk mä wurden, diar brükt wurd, am auer det bilj tu snaakin.

Wurden för Leks 12

 

Det kön wi nü (Kompetenzen)

  • fering wurden eftersnaake     
  • mä (ölern tup) en liitje schong
  • dön wurden för a juarstidjen an at weder keen
  • faan di salew fertel
  • sai, wat di gefäält an wat ei
  • ferstun, wat a skuulmääster sait